20 Kasım 2017 Pazartesi Saat:
08:03
29-07-2015
  

Dini İdeal veya İdeal Dindar

İslam öğretileri konusunda, söz edilen eleştiriye iki yönden cevap vermek mümkündür...

Facebook da Paylaş


 


Dinî literatürde ideal insan, feministlerin dinî inançlara yönelik bir başka eleştiri konusu olmuştur. Dinî ideal insandan maksat, dinin arzuladığı en yüce sıfatlara sahip olan bir insanı dindar kesime iyi bir örnek olarak tanıtmak ve onlara bu insanın davranışlarını örnek almalarını ve onun gibi olmaya çalışmalarını tavsiye etmektir.


Bu konuyu eleştirenlerin sorusu şudur: Neden semavi dinlerde sürekli erkekler ideal insan olarak gündeme geliyor ve kadınlar bu konuda pek varlık gösteremiyor? Örneğin, Hıristiyanlık öğretilerinde Hz. İsa (a.s) sadece bir peygamber değil, aynı zamanda yüce Allah'ın tecellisi ve bir başka ifade ile -hâşâ- yüce Allah’ın 'Oğlu' olarak tanıtılıyor ve o hazret de, yine "Erkek" cinsinden 12 kişilik havarilerini seçiyor ve bu yaklaşımdan da, "Erkekler kadınlardan daha mükemmeldir ve ayrıca kadınlara nazaran yüce Allah'a daha yakındır" sonucu çıkarılıyor.


Öte yandan Hz. Meryem'den (a.s) iyi bir kadın örneği olarak söz edildiğinde, sadece cinsel ilişkiye bulaşmamış olmak, annelik, alçakgönüllülük, itaat etme ve inzivaya çekilmişlik gibi özellikleri ile tanıtılıyor, ancak bu özellikler günümüz Hıristiyan kadınını Hz. Meryem'i (a.s) örnek almakta zorlukla karşı karşıya bırakıyor.[1]


İslam öğretilerine de benzer eleştiriler yöneltilebilir; zira İslam’ın birinci ideal insanı, Hz. Peygamber'dir (s.a.a) ki, Kur'ân-ı Kerim tüm mümin kullarına o hazreti örnek almayı tavsiye etmiştir.[2] İkinci aşamada Ehlibeyt İmamları (a.s) ve Resulullah'ın (s.a.a) has sahabeleri (ki mezheplere göre değişir) hep erkektir ve en iyiler olarak tanıtırlar.


Bu tür eleştirilere verilecek genel bir cevap, dinî ideal insan ve dinî rehber olmak üzere iki konuyu birbirinden ayırma meselesine dayanır. Gerçekte konuyu eleştirenler bu iki meseleyi birbirine karıştırmak sureti ile dinî rehber mevkilerine ulaşmayı, dinî ideal insanı tanımlama bileşeni olarak göz önünde bulunduruyor, oysa bunlar arasında karşılıklı olarak hiçbir gereklilik söz konusu değildir. Bu yüzden dinî rehberlik meselesinde özel kriterler söz konusu olduğundan, cinsiyetin işe karıştığı ve kadınların böyle bir mevkiye ulaşmadığı söylenebilir; ama bu durumdan, ideal dinî insanın tanımlanması veya belirlenmesinde cinsiyetin de rol ifa ettiği sonucu çıkarılamaz.


Ancak İslam öğretileri konusunda, söz edilen eleştiriye iki yönden cevap vermek mümkündür. İlki, Kur'ân-ı Kerim'in açıkça onlardan ideal dinî insan örnekleri şeklinde söz ettiği ve hiç kuşkusuz bu açıdan Hz. Meryem'in (a.s) diğer kadınları geride bıraktığı örnek kadınlarla ilgilidir.


Hz. Meryem (a.s), meleklerin kendisi ile sohbet ettiği ve onu seçkin ve pak kadın olarak nitelendirdiği bir kadındır.[3] Yüce Allah Hz. Meryem (a.s) ve oğlunu kendi işaretleri olarak tanıtmakta[4] ve defalarca bu nâdide kadından büyük bir insan olarak söz etmektedir. Ayrıca Firavun'un eşi Asiye'den de iman sahibi insanlar için örnek bir kişi olarak söz edilmiştir.[5]


İkinci olarak, Kur'ân-ı Kerim'de adlarından açıkça söz edilmediği halde, İslamî rivayetlerin bu insanların yüce konumunu beyan ettiği kadınlardır ve bu kadınların başında, Peygamber’in (s.a.a) kızı Hz. Fatıma (a.s) yer alır ki Resulullah tarafından 'Dünya kadınlarının efendisi' lakabı ile onurlandırılmıştır.[6]


Hz. Fatıma'nın (a.s) sayısız faziletleri arasında, Hz. Cerail'in (a.s) kendisi ile diyaloglarına ve yine o hazretin gelecekle ilgili hadiseler hakkında gaybi bilgisini içeren ve Hz. Ali’nin (a.s) mübarek eli ile kaleme alınan 'Mushaf-i Fatıma' adlı kitapta[7] beyan edilen faziletlerine, bu büyük kadının kıyamet gününde[8] şefaat makamına ve yine rivayetlere göre Hz. Peygamber’in (s.a.a) yüce Ehlibeyti’nin (a.s) şanı ve konumu hakkında nazil olan ayetlere değinmek mümkündür.[9] Ayrıca Şiaların 12. imamı Hz. Mehdi'den (a.s) nakledilen ve o hazretin Hz. Fatıma'ya (a.s) uyduğunu anlatan tabir de, gerçekten üzerinde durulması gereken bir noktadır.[10]


Bunun dışında, Hz. Peygamber'in (s.a.a) muhterem eşi ve Hz. Fatıma'nın (a.s) annesi ve yüce Allah tarafından seçilen dört seçkin kadından biri olan Hz. Hatice[11] ve Aşura kıyamının ebedileşmesini kendisinin hikmetli tedbirlerine ve fedakârlıklarına borçlu olduğumuz Hz. Fatıma'nın (a.s) kızı Hz. Zeynep gibi kadınları da, Müslüman kadının ideal örnekleri arasında saymak gerekir.


Bu büyük kadınların dinî, sosyal, siyasi ve ailevi yaşamlarının çeşitli boyutları öylesine zengindir ki, bu kadınları günümüzde bile Müslüman kadının ideal modeli olarak sunmakta bir sorun yoktur ve bu yüzden, feministlerin ileri sürdüğü ve Hz. Meryem'in günümüz Hristiyan kadınları için uygun örnek oluşturmadığı eleştirisi, doğru varsayıldığı takdirde bile, İslamî örnekler için geçerli değildir.


'İslam ve Cinsiyet Farklılıkları' kitabından alıntıdır...


Dipnot
[1]  Clack and Whitcomb. "Women’s Spirituality", An Introduction to Women’s Studies, P.253
[2]  "Kuşkusuz, Peygamber’de sizin için, (içinizden) Allah’a ve ahiret gününe kavuşmayı uman ve Allah’ı çok anan kimse için güzel bir örnek vardır." Ahzâb, 2
[3] "Hani melekler, “Ey Meryem! Allah seni seçti, arındırdı ve seni âlemlerin kadınlarından üstün kıldı." dediler." Âl-i İmran, 42
[4] "Meryem oğlunu ve annesini de bir ayet yaptık ve onları, akarsuyu olan düz bir yaylaya yerleştirdik." Mü’minûn, 50
[5] "Allah, iman edenlere de Firavun’un karısını örnek verdi... Bir de İmran’ın kızı Meryem’i (örnek verdi)..." Tahrîm, 11 ve 12
[6]  Meclisi, Biharu’l-Envar, c.28, s.37
[7]  bk. Kuleynî, el-Kafi, c.1, s.241
[8] el-Meclisi, Biharu’l-Envar, c.43, s.4
[9] Bu cümleden, Mübahele ayeti (Âl-i İmran, 61), Tathira yeti, (Ahzab, 33) ve Dehr (İnsan) suresinden bazı ayetler, bk. Tusî, et-Tibyan Fi Tefsir-i Kur’ân, c.2, s.484; age. c.8, s.339, age, c.10, s.208-211
[10] İmam Mehdi'den (a.f) şöyle rivayet edilmiştir: "Resulullah'ın (s.a.a) kızında benim için güzel bir örnek var." Tabersî, el-Gıybe, s.286
[11] Bu dört kadın şunlardan ibarettirler: Meryem, Asiye, Hatice ve Fatıma. bk. Biharu’l-Envar, c.96, s.383

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler