21 Mayıs 2019 Salı Saat:
12:14
07-01-2019
  

İmam Ali'nin Ağabeyi Akil'in Kabri Nerede?

Peygamber ve Sahabe Kabirleri Açısından Türkiye'nin En Zengin Şehri Olan Diyarbakır'da İmam Ali'nin ağabeyi Akil'in mezarı bu şehirde iddiaları.

Facebook da Paylaş

 

 

 

Diyarbakır Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kenan Haspolat'ın 10 yıllık bir çalışmanın ardından, Hz. Ali'nin ağabeyi Akil ibn-i Ebi Talib’in kabrinin Diyarbakır'da olduğuna ilişkin yeni delillere ulaşıldığını belirtildi.

 

Diyarbakır Valiliği'nin bastırdığı 'Osmanlı Belgelerinde Diyarbakır' isimli eserde Akil’in Diyarbakır'da olduğunu gösteren iki yeni belgeye yer verildi. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nden alınan belgelere göre; Hz. Ali'nin ağabeyi Akil'in kabri Diyarbakır'da bulunuyor. Belgelere göre Osmanlı Devleti 1907 yılına kadar Akil adıyla kurulan vakfa da kaynak aktarılması talimatını vermiş.

 

Belgeler:

 

1- Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde yıllarca yapılan araştırma sonucu ortaya çıkarılan belgeler, Akil’in Diyarbakır'da yaşadığına ilişkin önemli bilgiler veriyor. Kitapta yer alan BOA,İ.EV.446/6 a. numaralı belgede "Hz. Peygamber’in (saa) amcasının oğlu Akil’in (ra) Diyarbekir vilayetinin Amid nahiyesinde bulunan mescidi ile türbesinin bağlı bulunduğu vakfın diğer vakıflar gibi müdahaleden istisna tutulması konusunda Maliye Nezareti tarafından Sadaretten izin talebini içeren" bilgiler yer alıyor.

 

2- BOA,İ.EV.44/6 b. numaralı belgede ise “Hz. Peygamber’in (saa) amcasının oğlu Akil’in Diyarbekir vilayetinin Amid nahiyesinde bulunan mescidi ile türbesinin bağlı bulunduğu vakfın gelirleri arasında Tilvelik ve Dolman köylerinin öşür hasılatından daha önceki senelerden bakiye kalan 1197 kuruşun ödenmesi konusunda Diyarbakır Defterdarlığı'nın gönderdiği yazı üzerine konunun sadrazam tarafından padişaha arz edildiği ve padişahın irade-i seniyyesini belirten baş kitabet dairesinin notu" yer alıyor.

 

Konuyu araştıran Prof. Haspolat: "Hz. Akil’in türbesinin Medine'de de olduğu söyleniyor. Ama orada kendisinin değil, kopan parmağının olduğu yönündeki hüküm ağır basıyor. Her şey söylenir. Mühim olan belgelerdir. Elimizde Osmanlı belgeleri var. Belgeye itibar etmezsek neye itibar edeceğiz? Peygamberimizin amcasının oğlunu ziyaret etmek büyük ayrıcalık." diyor.

 

Akil’in Mescidi Yok Edildi

 

Belgeler Hz. Akil’in Diyarbakır'da vakfı ve mescidi olduğuna işaret ediyor. Osmanlı belgelerinde Diyarbakır'ın Sur ilçesinde Pamukçular Çarşısı yakınlarında Akil Mescidi'nden ve Akil adıyla bir vakıf bulunduğundan bahsediliyor. Prof. Dr. Kenan Haspolat, 19. yüzyılda oldukça işlek olan mescit ile vakfın, 1915 yılında yanarak yok olduğunu söylüyor.

 

Doç. Dr. Mehmet Salih Erpolat ile Diyarbakır Müftüsü Ali Melek de bölgede 'Seyyid' yani Peygamber soyundan gelen çok sayıda aile olduğunu vurguluyor. 1316 tarihli Salname-i Diyarbekir'de, şehirde kabri bulunan peygamber, sahabe ve evliyalara ait türbelerin anlatıldığını söyleyen Melek, bölge halkının yüzyıllardan beri Adaklı Köyü'ndeki kabrin Hz. Ali'nin kardeşi Akil’e (ra) ait olduğuna inandığını vurguluyor.

 

Ancak işin aslı 1800’lü yılların sonuna doğru zapta geçen Osmanlı arşivleri değil, yüzyıllardır kaynak olarak kullanılan İslam tarih kitaplarıdır.

 

Peki, Konuyla İlgili Türkiyeli Bilim Adamları Ne Dedi:

 

Türkiyeli bazı bilim adamları ise Diyarbakır'daki türbenin Hz. Akil’e değil, onun çocuklarından birine ait olduğunu söylüyor. İslam tarihi konusunda araştırmalar yapan Prof. Dr. Abdurrahman Acar ile Doç. Dr. Mehmet Azimli, Hz. Akil’in Medine'deki Cennetü'l-Baki'de medfun bulunduğuna ilişkin kesin ve güçlü rivayetler var diyor.

 

Prof. Dr. Abdurrahman Acar (DÜ İslam Tarihi ve Sanatları Bölüm Başkanı):

 

Doğu ve Güneydoğu halkı, Peygamber, halife ve sahabe soyundan gelenlere büyük saygı gösterir. Bölgede kendisini 'Ömerî' olarak tanıtan ve II. Haliffe Ömer'in soyundan gelen çok sayıda aile var. Bazı aileler şecerelerini gösterip bunu ispatlayabiliyor.

 

Çarıklı'daki aileler de Hz. Akil’in (ra) soyundan geldiğini belirtiyor, ellerindeki şecereleri gösteriyor. Bu, büyüklerden küçüklere geçen ve öyle devam eden bir bilgi. Hz. Akil'in Mekke'de olduğu kaynaklarda belirtiliyor. Çarıklı'da yatan zatın Akil'in oğlu veya torunu olabileceğini düşünüyorum.

 

Doç. Dr. Mehmet Azimli (DÜ İslam Tarihi Anabilim Dalı Başkanı):

 

Sahabe kabirlerinin nerede olduğunu hayatlarına baktığımız zaman görüyoruz. Eski kaynaklar Hz. Akil’in (ra) Mekke'de vefat ettiğini bildiriyor. Ancak biz Diyarbakır'da İmam Akil mescidi ve türbesi olduğunu biliyoruz. Bu bilgi Osmanlı Devleti'nin Diyarbakır salnamelerinde de yazılı. Burada kesin bir dil kullanmaktan kaçınmakta fayda var. Çarıklı'daki türbenin Hz. Akil'in soyundan gelen birine ait olma ihtimali çok yüksek.

 

Kasım Ertaş (Şırnak Ün. İlahiyat Fakültesi İslam Tarihi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi):

 

Güneydoğu, Peygamber ve sahabe kabirleri, makamı bakımından dünyanın en zengin yerleri arasında. Bu bölgeye İslam kaynaklarında el-Cezire deniyor. Günümüzde kabirle makamların zaman zaman karıştırıldığı bir gerçek. İlk dönem İslam tarihi kaynaklarında Akil ibn-i Ebi Talib'in (ra) Medine'de vefat ettiği ve Cennetü'l-Baki'de medfun bulunduğuna dair rivayetler var. Diyarbakır'daki türbenin İmam Akil'in makamı olabileceğini düşünüyorum. Burada bir ihtimal üzerinde daha durmakta fayda var. İmam Akil ile aynı isimde olan başka bir sahabe de olabilir.

 

Akil ibn-i Ebi Talib (d.580-ö.680)

 

Hz. Resûlullah’ın (saa) amcasının oğlu olan Akil ibn-i Ebi Talib, İmam Ali (as) ve Ca’fer-i Tayyar’ın (ra) büyük kardeşidir. Ca’fer-i Tayyar’dan on, Hz. Ali’den yirmi yaş büyüktür. Hicri Kameri 60 (m. 680) senesinde Medine’de vefat etmiş Baki mezarlığına defnedilmiştir.

 

Ehlader HABER

 

"Osmanlı Belgelerinde Diyarbakır" adlı eser

 

Hz. Akil'e ait olduğu iddia edilen Diyarbakır'daki türbe

 

 

 

Cennet-i Baki Kabristanlığında Bulunan ve Ehl-i Beyt kaynakları tarafından vefat ettiğinde Baki'ye yakın olan evine defnedilen Akil ibn-i Ebi Talib'in Kabri

 

Vahabiler tarafından yıkılmasına rağmen kabrinin Suudi Arabistan Hükümeti tarafından teyidi yapılmış nadir kabirlerden biri de Hz. Akil'in kabridir

 

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler