17 Ekim 2019 Perşembe Saat:
18:46
07-08-2019
  

İslam Dininde Kurbanın Anlamı ve Amacı Nedir?

Allah bu kurbanları fakirlerin ete doymaları için meşru kıldı. O halde onları kurban etiyle yedirin.

Facebook da Paylaş

 

 

 

 

 

Ehlader Araştırma Bölümü

 

 


Bu sorunun cevabı aslında çok geniştir. Ancak kısaca açıklayacak olursak “yakınlık” anlamına gelmektedir.

 

Buradaki yakınlıktan maksat Allah’a yakın olmaktır. Allah yolunda mali bir fedakârlık yapılarak Allah’a yakın olmak kastedilmiştir.


Namaz kılmak da insanı Allah’a yaklaştırdığından, Hazret-i Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Âlihi ve selem) bir hadisinde “Essalatu qurbanu kulli taqî” yani “Namaz her takvalı kişinin kurbanıdır” buyurmuştur. Zaten kesilen kurbanın Allah'a ne eti ne de kanı ulaşır;

 

 

لَن يَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِن يَنَالُهُ التَّقْوَى مِنكُمْ

 Allah'a ulaşan yalnızca kuldaki takvadır. 

(Hac/37)


Kurban sunmanın amacını bu yazıya sığdırmak mümkün değil ama asıl amaç, mümin bir kulun, bütün varlığıyla, bütün yaşamıyla Allah'a has olması, yaşamını ve ölümünü Allah’ın rızasına göre şekillendirmesidir. Bütün varlığını nefsinin esaret ve tamahından kurtarıp Allah uğruna sunmasıdır. Bencillikten kurtulup Allah’a boyun eğmek, Allah karşısında, ondan başka her şeyi gözden çıkarabilmektir. Hz. İbrahim'in (aleyhisselam) Kur’anda geçen sözlerini de içeren ve  kurban keserken okunması müstehap olan şu duadan kurbanın amacını anlayabiliriz:


إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ حَنِيفًا وَمَا أَنَاْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

“İnni veccehtu vechiye lillezî fatarassemavati ve lerze hanîfen muslimen ve ma ene minel müşrikîn.

 

Ben gerçekten yönümü tamamen gökleri ve yeri yoktan var edene çevirdim ve ben müşriklerden değilim.

(En'am/79)

 

قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ  لاَ شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ 

 

Qul İnne salatî ve nusukî ve mahyaye ve mematî lillahi rabbil alemîne lâ şerîyke lehu ve bi zalike umirtu ve ene evvelul muslimîn.

 

De ki; Gerçekten benim namazım, ibadetlerim, yaşamım ve ölümüm âlemlerin rabbi olan Allah içindir. Onun ortağı yoktur ve ben buna emrolundum ve ben Müslümanların ilkiyim.

 

(En'am/162-163)

 

"Ellahumme minke ve lek. Bismillahi ve billahi vellahu ekber. Ellahumme salli alâ Muhammedin ve Âl-i  Muhammedin ve teqabbelhu minnâ.”


"Allah'ım, bu nimet sendendir ve senin içindir. Allahın adıyla başlıyor ve ondan medet umuyorum. Allah'ım, Muhammed'e ve O'nun Ehl-i Beyt’ine rahmetini gönder ve bu kurbanı bizden kabul buyur."

Amin

Hz. İmam Zeynelabidin (aleyhisselam), Hac'dan dönen Şibli’yi ziyaret ederek ona Hac amelleriyle ilgili yönelttiği bir takım sorular arasında şunu da sordu:

"Ey Şibli! Kurbanını keserken, günahlardan korunma gerçeğine sarılarak tamahın boğazını kestiğini, bununla da peşinden geleceklerin ve geride bıraktıklarının onun sünnetini takib etmeleri ve Allah’a yakın olmaları için, yüreğinin meyvesi ve kalbinin çiçeği olan oğlunu kesen Hazret-i İbrahim'e (a.s) uyduğunu kalbinden geçirip niyet ettin mi?"

Şuurlu bir mümin, kurbanını bu duygu, bu düşünce ve bu niyetlerle kesmelidir.

Hz. Peygamber (s.a.a) bir hadisinde “Allah bu kurbanları fakirlerin ete doymaları için meşru kıldı. O halde onları kurban etiyle yedirin.” buyurmuştur. Buna göre, fakirlerin hakkını göz ardı eden, gerçekte nefsinin tamahını kesememiş ve makbul kurban sunamamıştır.

 

- Kurban Kesmek Farz (vacib) mı, Sünnet mi?


Kurban bayramında kurban kesmek, hac farizası için hacca gitmiş olanlar için vaciptir. Çünkü kurban kesmek hac amellerinden birisidir. Fakat hac dışındaki Müslümanlar için kurban kesmek sünnet bir ameldir, sünnet-i müekkededir. Yani çok önemsenen bir sünnettir. Mali imkânı iyi olanların, olabildiğince bu ameli yapmaları tavsiye edilmiştir. Hac dışında kurban kesmeyen bir Müslüman günah işlemiş sayılmaz. Dolayısıyla, hele özellikle dar imkânlı olanların kurban kesmek için borç alıp kendilerine sıkıntı yaratmaları doğru değildir. Hele faizli borç veya kredilerle kurban almak, tamamen kurbanın mantığına aykırıdır. Kurban Allah'a yakınlaşmak için kesilir; Allah'a O'nun haram kıldığı işleri yaparak yakınlaşamayız.


Hangi Hayvanlardan Kurban Olur; Kümes Hayvanlarından Kurban Olur mu?


Kurban olacak hayvanlar deve, sığır (manda dahil)  ve koyundur (keçi dahil). Bunların erkek veya dişi olması fark etmez. Bunlar dışında hiçbir hayvandan kurban olmaz, bu bağlamda kümes hayvanlarından da kurban olmaz.

 

Kurban Kesilecek Hayvanlarda Aranan Şartlar Nelerdir?


Kurban edilecek hayvanlarda iki tür şart aranır.


1- Yaş şartı: Kurban edilecek hayvan deve ise beş yaşını bitirmiş altı yaşına girmiş olmalı, sığır ve keçi sınıfı iki yaşını tamamlamış üç yaşına girmiş olmalı, koyun en az sekiz ayı bitirmiş olmalıdır (kimi müctehidlere göre de bir yaşını tamamlamış olmalı).

2- Bedensel şartlar: Kurban edilecek hayvanın organlarından herhangi biri eksik olmamalıdır. Ayağı sakat, kör, iç boynuzu kırık, kulağı kesik veya erkek kurban kısırlaştırılmış olmamalıdır.

Hacda kurban kesenlerin kurbanları yukarıda sayılan şartları haiz olmazsa o kurban geçerli olmaz. Hac dışında kurban kesenlerin kurbanlarında bu şartlardan herhangi biri bulunmazsa kurbanı batıl olmaz, ancak kamil kurban sayılmaz ve kamil kurban sevabı almamış olur. Şartları tam olan kurbanın sevabı daha çoktur.

Bütün bu şartların yanı sıra, asıl en önemli bir şart daha vardır ki o da “muttaki” olmaktır. (Allahtan korkarak haram ve günah şeylerden sakınmaktır.) Zira Allah (azze ve celle) Hz. Adem'in (a.s) kurban sunan iki oğlu Habil ile Kabil’in olayını anlatırken şöyle buyuruyor:

 

إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ

 “Allah yalnızca muttaki olanların kurbanlarını kabul eder”

 

Maide/27

 

Ortaklaşa (Hisse’li) Kurban Kesmek Olur mu?


Hac dışında bulunanların ortak kurban kesmeleri caizdir. Ortaklaşarak kurban alıp kesmek suretiyle bu sünneti yaşatmaları güzel bir davranıştır. Ortaklaşarak hem yüklerini hafifletmiş hem de sevaba ortak olmuş olurlar.


Rivayete göre Hazreti Peygamber (s.a.a) bir kurban bayramında iki koç kurban kesmişler, birincisini keserken “Allahım bu benden ve Ehl-i Beyt’imin kurban kesmemiş olanlarından taraf” ikincisini keserken de “Allahım bu da benden ve benim ümmetimden kurban kesmeyenlerden taraf” diyerek kurban kesmişlerdir. Bu rivayetten de anlaşılacağı üzere, hac dışında bulunanlar ortaklaşarak kurban kesebilirler.


KURBAN KESERKEN NELERE DİKKAT ETMEK GEREKİR?

Kurban kesiminde 7 şart vardır ki bunları riayet etmek gerekir. Aksi halde kesilen hayvan murdar ve haram olur.


1- Hayvanı kesen kişinin –ister erkek ister kadın olsun- Müslüman olması gerekir.


2- Hayvanın başının keskin demir cinsi bir aletle kesilmesi gerekir.


3- Kesilecek hayvanın yüzü kıbleye doğru olması gerekir.


4- Hayvanın başını kesmek istediğinde veya bıçağı hayvanın boğazına koyduğunda, hayvanı kesmek kastiyle Allah’ın adını anması gerekir. Buna göre “Bismillah”, “Ellahu ekber”  veya “Bismillahi Ellahu ekber” demesi yeter.


5- Hayvan kesildikten sonra o hayvanın türüne göre normal miktarda kanın akması gerekir. Ayrıca hayvanın kesmeden önce diri olup olmadığı şüpheli durumda, kestikten sonra canlı olduğuna dair bir hareket göstermesi, kıpırdaması gerekir.


6- Hayvanın dört damarı(yemek ve nefes boruları ile iki ana atar damar) kesildikten sonra, ihtiyat gereği, canı çıkmadan başı gövdeden ayırmamak, hatta omur kemiğini ve omuriliği dahi kesmemek gerekir. Ancak hayvan öldükten sonra baş gövdeden ayrılabilir.


7- Farz ihtiyat gereği hayvanın boğaz altından kesilmesi gerekir, kafa arkasından öne doğru kesilmemelidir.

 

HAYVAN KESİMİNDE MÜSTEHAP OLAN ŞEYLER:

 

1- Kesim sırasında, hayvan sığır olursa, 4 ayağını bağlayıp kuyruğunu serbest bırakmak, koyun ve keçide ise iki ön ayaklarıyla bir arka ayağını bağlayıp, bir arka ayağını açık bırakmak.


2- Hayvanı kesen kişinin de yönünün kıbleye doğru olması.


3- Hayvanı kesmeden önce önüne su koyarak su vermek.


4- Hayvanın eziyet çekmemesi için iyi bileğlenmiş keskin bir bıçakla ve çabuk kesmek.

 

ETİ YENEN HAYVANLARDAN ON BEŞ ŞEYİ YEMEK HARAMDIR:

 

1) Kan.

 

2) Dışkı.

 

3) Erkeklik organı.

 

4) Dişilik organı.

 

5) Yavruluk.

 

6) Ur (tümör) denilen vücuttaki şişkinlikler.

 

7) Erkeklik yumurtaları.

 

8) Beyinde bulunan nohut şeklindeki hipotez bezi.

 

9) Omurilik.

 

10) Bel kemiğinin iki tarafında bulunan sarı renkli iki sinir.

 

11) Safra kesesi.

 

12) Dalak.

 

13) Mesane.

 

14) Göz bebeği.

 

15) Hayvanların tırnakları arasında olup zatü'l-eşaci' denilen şey (parmak diplerinin bulunduğu yer).

 

KURBANIN PAYLAŞIMI NASIL OLMALI?

 

Kurban üç hisseye ayrılarak bir hissesi fakirlere, bir hissesi mümin eşe dosta, komşuya hediye edilir; diğer bir hissesini de kendi ve ailesi tarafından yenir. (Hac/28-36)



Herkesin Kurban Bayramı'nı tebrik ederek İbrahim’i bir kurban kesmeyi ve her türlü kötülükten ve hastalıktan, kinden nefretten uzak bir bayram geçirmeyi tüm dostlarımıza dileriz.
 

 

 

 

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler