16 Aralık 2019 Pazartesi Saat:
05:27

İslam’ın Entelektüel Yorumu

01-10-2019 14:01


 

 

 

 

 

 

Tarih boyunca İslami dinamizmin derinleşmiş kökleriyle murakabe ettiğimiz zaman akıl ve bilgi kavramlarının tarih sahnesini ve İslam coğrafyasını şekillendirmede önemli bir fonksiyonu olduğunu görmekteyiz. Hicaz-Yemen yarımadasında henüz risalet izhar edilmeden toplumun kendine özgü bir bilgi işleyişi ve aktarımı bulunuyordu. Bu minvalde havas ve avam sınıflarını tasnif ederken keskin çizgilerin çok fazla hâkim olmadığını söyleyebiliriz. Misalen tacirler o zamanda aynı zamanda seçkin bir edebiyatçı kimliğine de sahiptiler. Günlük dillerinde bile edebî konuşmaya ağırlık vermekteydiler.

 

Teknolojinin ilerlemesiyle İslami hareketlerin yeni form kazanması, sosyal hayatı kendine entegre etmesi, batıla gark olmadan iktisadi, içtimai ve nazari boyutlarda ilahi hükümlerin temerküzüyle ihya etmeliydi. İslami direniş hareketlerinin nüfuzu için aydınlanmanın Ehl-i Beyt ekolüyle sentezlenip hayat programına dahil edilmesi gerekmektedir. 

 

İslam ettiğinde havas olmak belirli bir sosyal sınıfta olmak, riyaset ile eş değer bir vasıf değildir. İnzivada kalıp irfani şühud âleminin öğretileriyle yükselen seçkinler İslam'ın gerçek entellektüelleri olmuşlardır.  Münafıklaşmadan nasıl entellektüel olunabilir sorunsalı üzerinden konuyu mülahaza edecek olursak şu noktalara değinmemiz gerekecektir.

 

1) İslam ile çelişki içinde olmayan fikirlerin manasını doğru telakki ederek bunu İslam ekseninde tevile açık hale getirmek.

 

2) Tarih, sosyoloji ve teolojik konularda her zaman sorgulama esasına dayalı, muteber görüşlerle günümüzü yorumlayabilmek.

 

3) Pozitif ilimlere karşı taassup içinde olmadan vahyi mucizeyi de hesaba katarak müteyakız olmak. Çünkü bilim her zaman bir olayı aydınlatmada iktifa etmeyebilir.

 

4) Aklın, Allah'ın canlı hüccetleri dışında da bir hüccet olduğunu bilerek mantık ilminden yararlanmak.

 

5) Kültür ve Sanat alanında ortaya koyulmuş eserlerin bakış açısıyla yeni ilhamlarla zihni çıkarımlarda bulunarak toplumun kültürünü zenginleştirmek.

 

İmam Ali aleyhisselam şöyle buyurmaktadır:

 

"İlim müminin yitik malıdır. Nifak ehlinde olsa bile gidip alın."

 

Mektebi ilerlemenin en önemli merhalesinin böylece Müslüman bir entelektüel olmaktan geçtiği zaruriyetini görmekteyiz. Bizler bu safhada zayıf bir seyir halinde olduğumuz için patristik dönem Hristiyanları ile zaman tünelinde paralel bir devir teslime razı olduk. Bilimin birçok mucidini yetiştirdik ama gerçek İslam entelektüellerinin çağrılarına cevap vermedik. Ali Şeriatî, Muhammed İkbal ve Cemalettin Afganî gibi...

 

Allah'ın naslarını gerektiği zamanlarda maslahat teamülleriyle mustazaf ehline tevdi etmemiz ciddi vazifemiz halini almıştır. Elbette maslahatı abartarak batılı hak kisvesine bürümeden!

 

En önemlisi Kerbela’dan günümüze ulaşan kutsal ve evrensel  onur davamızı yaşamın her alanında hâkim kılarak Hüseynî irşada mürşid olabilmektir. Hakkı batıldan ayıramayan entellektüel de olamayacaktır.

 

Tevfik Allah'tandır.

 

 

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Yazarın Diğer Yazıları