11 Aralık 2017 Pazartesi Saat:
05:56
29-11-2017
  

Peygamberimizin Hayatından Kesitler 2

Hz. Peygamber’in (s.a.a) hareketi, üst düzeyde mükemmel bir risalet cihadı idi.

Facebook da Paylaş

 

Ehlader Araştırma Bölümü

 

Habeşistan’a Hicret

 

Resul-i Ekram (s.a.a) risaletini açıkça ilân etmesinden itibaren geçen iki yılın sonunda, Müslümanları Kureyşli zorbalardan ve putperest şeflerden çektikleri sıkıntılardan korumaya gücünün yetmeyeceğini anlamıştı. Özellikle güçsüz Müslümanların müşriklerin şeflerinden gördükleri zulüm doruk noktasına çıkacak oranda şiddetlenince, Hz. Peygamber (s.a.a) baskı altında kıvranan ezilmiş Müslümanları Habeşistan’a göç etmeye teşvik etti. Böylece bu baskı altındaki Müslümanlar bir rahatlama dönemine kavuşarak tekrar geri dönüp İslâmî risalet sürecinin gerektirdiği çalışmalarına devam edebilmek için hareket enerjilerini yenileyeceklerdi.

 

Müslümanlar, Hz. Peygamber’in bu teşvikini olumlu karşıladılar. Aralarından bir grup gizlice sahile inerek denizi aşıp karşı tarafa geçtiler. Yalnız Kureyşliler peşlerine düştüler, fakat yetişip onları yakalayamadılar. Bu göç hareketi bireysel olarak veya aileler hâlinde devam etti. Sonunda Habeşistan’da küçük çocuklar dışında seksen küsur kişilik bir göçmen Müslüman topluluğu oluştu. Hz. Peygamber (s.a.a) onların başına Ebu Talip oğlu Cafer’i emir tayin etti.30

 

Zalim Kuşatma ve Haşimoğulları’nın Tutumu

 

Ebu Talip, Kureyşlilerin teklifini reddedip ne pahasına olursa olsun Hz. Peygamber’i (s.a.a) korumakta ısrar edince, Kureyş kabilesi Müslümanlarla alışveriş yapmayı, sosyal ilişki kurmayı ve evlenmeyi boykot etmeyi içeren zalim bir belge tasarısı hazırladı. Bu boykot belgesi Kureyşli şeflerin kırk tanesi tarafından imzalanarak yürürlüğe sokuldu.

 

Ebu Talip, amcasının oğlu, Haşimoğulları ve Muttalipoğulları ile birlikte Mekke’nin yanı başındaki dar bir vadiye sığındı. Hepsinin durumu ve kararı aynı idi. Ebu Talip bu ortak kararı: “Son ferdimize kadar ölünceye dek Allah Resulü’ne ulaşılmasına fırsat vermeyiz.” şeklinde açıkladı.

 

Bu kuşatma sırasında Müslümanlara hiçbir şey ulaşmıyordu. Ulaşabilen maddeler gizlice vadiye girebilenlerden ibaretti. Bu kaçak maddeleri hemşerilik, onurluluk veya acıma duygusunun etkisi ile Müslümanlara yardım etmek isteyen bazı Kureyşliler onlara götürüyordu.

 

Hüzün Yılı

 

Bi’setin onuncu yılında Müslümanlar kuşatmadan çıkmışlardı. Artık eskiden daha başları dik, daha tecrübeli ve hedefleri doğrultusunda hareket etme hususunda daha güçlü idiler. O hedef ki, her türlü zorluğa rağmen ondan vazgeçmeyecekleri yolunda yemin etmişlerdi. Kureyşlilerin uyguladıkları boykotun sonuçlarından biri, İslâm’dan ve Müslümanlardan yaygın şekilde söz edilmesi, varlıklarından Arap Yarımadası’nın her tarafında bilinmesi oldu. Diğer taraftan Allah Resulü’nün (s.a.a) önünde birçok zor görev vardı. Bunlardan biri Mekke dışında daha geniş alanlara açılmak, İslâm risaleti için hareket ve sıçrama merkezi olacak çok sayıda güvenli yer oluşturmaya girişmekti.

 

Fakat İslâm risaleti, Mekke dönemindeki en önemli sıkıntısı ile karşılaşmıştı. Çünkü Hz. Peygamber’in ve İslâm risaletinin bir numaralı sosyal dayanağı ve en güçlü savunucusu olan Ebu Talip vefat etti. Birkaç gün sonra da Resul-i Ekrem’in (s.a.a) ikinci dayanağı olan Hz. Hatice vefat etti. Bu iki olayın İslâm risaletinin gidişatı üzerindeki şiddetli etkisi dolayısıyla Hz. Peygamber (s.a.a) bu yılı “Hüzün Yılı” olarak adlandırdı ve: “Ebu Talib’in ölümüne kadar Kureyş kabilesi karşımda hep korkak ve çekingen kaldı.”şeklinde bir açıklama yaptı.31

 

Bu iki ölüm olayı Kureyşlilerin Hz. Peygamber’e (s.a.a) karşı cür’etlerini artırmıştı. Nitekim bir defasında Hz. Peygamber (s.a.a) evine giderken bir Kureyşli karşısına dikilerek mübarek başına toprak attı. Bunu gören kızı Hz. Fatıma (a.s) gözyaşları dökerek babasının başına dökülen toprağı silkelemeye koştu. Hz. Peygamber ona: “Kızım ağlama; çünkü babanın koruyucusu Allah’tır.”dedi.32

 

İsra ve Miraç

 

Bu dönemde meydana gelen İsra ve Miraç olayı, Hz. Peygamber (s.a.a) için uzun mukavemeti yolunda bir takviye olmanın yanı sıra, direnme yılları arkasından gelen bir onurlandırma, şirk ve sapıklık güçlerinin çektirdikleri bu acılar ve ıstıraplar karşısında gelen ilâhî bir taçlandırma sayılırdı. Bu olayda yüce Allah onu göklerin kalbine yükselterek kendisine engin kâinatı üzerindeki çarpıcı egemenlik ve yüceliğinin bazı yönlerini gösterdi, ona yaratılışın sırları ile iyi ve kötü insanın akıbetini bildirdi.

 

Birinci Akabe Biati

 

Hz. Peygamber’in (s.a.a) hareketi, üst düzeyde mükemmel bir risalet cihadı idi. Onun mantığı ve davranışları, sağlıklı fıtratı ve yüce ahlâkı yansıtıyordu. Vicdanların derinliklerindeki hak duygusuna hayat kazandırmaya ve insanların yararlanabileceği erdeme çağırıyordu. Bundan dolayı Kureyşlilerin baskılarına ve sertliklerine, Taiflilerin engellemelerine ve kabalıklarına rağmen Hz. Peygamber (s.a.a) ümitsizliğe düşmüyordu. O, insanlar arasında dolaşıyor ve herkesi Allah’ın dinine çağırıyordu. Özellikle umre ve hac mevsimlerinde bu tebliğ kampanyasına daha da hız veriyordu. Çünkü bu dönemler tebliğ için büyük fırsatlar oluşturuyordu.

 

O sıralarda Yesrib Şehri [Medine] iki zıt kutup arasında siyasî ve askerî bir çatışma yaşıyordu. Bu zıt kutuplar Evs ve Hazrec kabileleri idi. Bu şehirde yaşayan bazı Yahudi unsurlar, ilâhî yasaların mevcut olmadığı bir ortamda bu çatışmayı kirli oyunları ve desiseleri ile alevlendiriyorlardı.

 

Hz. Peygamber (s.a.a) gücünü arttıracak bir ittifak arayışı ile Mekke’ye gelen bazı Yesribliler ile buluştu. Çok zaman geçmeden ilâhî risaletin etkisi ve Hz. Peygamber’in (s.a.a) verdiği mesajın doğruluğu bu kişilerin vicdanlarında yer tutmaya başladı.

 

Bu buluşmada yer alan Yesribliler, Müslümanlığı kabul ettiklerini açıkladılar. Bunlar altı kişi idiler. Hz. Peygamber’e (s.a.a) şöyle dediler: “Biz kavmimizin yanından ayrılırken onları, başka hiçbir kavimde görülmeyen iç karışıklıklar ve kötülükler içinde bırakıp geldik. Umulur ki, Allah onları senin sayende birleştirir. Biz onların yanına dönünce kendilerini senin anlattığın ilkelere ve bizim kabul ettiğimiz yeni dine çağıracağız.”

 

Sonra yola çıkıp Yesrib’e döndüler. Döner dönmez Hz. Peygamber (s.a.a) ve ilâhî risaleti, güvenin ve mutluluğun egemen olacağı bir hayat ortamı kurmaya dönük müstakbel ümit hakkında çeşitli konuşmalar yapmaya giriştiler. Bu konuşmaların sonucu olarak İslâm risaleti konusu Yesribliler arasında yaygınlık kazandı. Öyle ki, Yesrib’de Resul-i Ekrem’den (s.a.a) söz edilmeyen tek bir ev bile kalmadı.

 

Günler çabuk geçti. Peygamberliğin on birinci yılındaki hac mevsimi geldiğinde, Evs ve Hazreç kabilelerinden oluşan ortak bir Yesribli heyet Hz. Peygamber’in yanına geldi. Bunlar on iki kişi idi ve daha önce İslâmiyet’i kabul etmiş olan altı kişi de aralarında idi. Heyeti oluşturanlar Hz. Peygamber (s.a.a) ile gizlice buluştular. Buluşma yeri, Yesrib’den kalkıp Mekke’ye gidenlerin yolu üzerinde bulunan Akabe adlı bir geçit idi. Yesribliler bu gizli buluşmada Hz. Peygamber’e (s.a.a) biat ettiler, bağlılık sözü verdiler. Bu biat uyarınca Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmayacaklar, hırsızlık yapmayacaklar, zina etmeyecekler, çocuklarını öldürmeyecekler [cinsiyetleri kızdır diye diri diri toprağa gömmeyecekler], hiç kimseye kendilerince uydurdukları bir iftira atmayacaklar ve Hz. Peygamber’in maruf ile ilgili emirlerine karşı gelmeyeceklerdi. Böylece birinci Akabe biati tamamlanmış oldu.

 

İkinci Akabe Biati

 

Mus’ab b. Umeyr, Yesrib sokaklarını ve topluluklarını dolaşarak halka Allah’ın ayetlerini okudu ve Kur’ân etkisi ile gönülleri harekete geçirdi. Bu çabaların sonucu olarak çok sayıda kişi İslâm risaletine iman etti. İslâmiyet’in heyecanı kalplerde Hz. Peygamber (s.a.a) ile buluşmaya, onun engin feyzinden pay almaya ve onun şehirlerine göç etmesine yönelik büyük bir arzu uyandırdı.

 

Bi’setin on ikinci yılının hac mevsimi yaklaştığında, Yesribli hac kafileleri Mekke’ye doğru yola çıktı. O güne kadar Müslüman olan yetmiş üç erkek ile iki kadın da bu kafileler arasında idi. Hz. Peygamber (s.a.a) Yesribli Müslümanlara Akabe’de buluşacağını vaat etti. Bu buluşma teşrik günlerinin ortalarında bir gece yarısı gerçekleşecekti. Yesribli Müslümanlar bu buluşmayı gizli tuttular.

 

Gecenin üçte birlik bölümü geçince, gözlerden uzak ve gizlilik içinde Müslümanlar saklandıkları yerlerden çıkarak bir yerde toplandılar ve Resulullah’ı (s.a.a) beklemeye koyuldular. Bir süre sonra Hz. Peygamber (s.a.a) yanına aldığı akrabasından birkaç kişi ile birlikte çıkageldi. Onun gelişi ile toplantı başladı. Önce Yesribliler konuştu. Arkasından Hz. Peygamber (s.a.a) bir konuşma yaptı. Kur’ân’dan birkaç ayet okuduktan sonra dinleyenleri Allah’a çağırdı ve İslâm’a teşvik etti.

 

Bu defadaki biat daha net, daha açık ve daha üst düzeyli oldu. İslâm’ın bütün yönleri, bütün hükümleri, savaşta ve barışta nasıl davranılacağı, neler yapılacağı ayrıntılı olarak ele alındı. Daha sonra Hz. Peygamber (s.a.a) Yesribli Müslümanlara: “Kadınlarınızı ve çocuklarınızı koruduğunuz bütün tehlikelerden beni de koruyacağınıza dair bana biat etmenizi istiyorum.”dedi. Onlar da ayağa kalkarak Resulullah’a (s.a.a) biat ettiler ve bu olay tarihe ikinci Akabe biatı olarak geçti.

 

Yesrib’e Hicret Hazırlığı

 

Kureyşliler gaflet uykularından uyanarak kendilerini bekleyen tehlikenin farkına vardılar. Çünkü Müslümanların önünde galip gelme ümidini uyandıran kapı açılmıştı. Bu yüzden Müslümanlara yönelik sertliğin, baskının ve şiddetin dozunu artırmaya yöneldiler. Amaçları iş işten geçmeden Müslümanları yok etmekti. Müslümanlar bu konudaki şikâyetlerini Hz. Peygamber’e (s.a.a) arz ettiler ve ondan Mekke’den çıkmaya izin vermesini istediler. Resul-i Ekrem (s.a.a) Müslümanlardan birkaç gün mühlet istedi ve sonra şöyle dedi: “Nereye göç edeceğiniz bana bildirildi. Gideceğiniz yer Yesrib’dir. Kim Mekke’den çıkmak istiyorsa Yesrib’e gitsin.”

 

Hz. Peygamber’in (s.a.a) bu izni üzerine bazı Müslümanlar Yesrib’e gitmek üzere Mekke’yi terk etmeye başladılar. Kureyşlilerin tepkilerini tetiklememek için bu çıkışları gizlice yapıyorlardı. Mekke’nin sokakları, evleri ve toplantı yerleri günden güne Resulullah’ın (s.a.a) sahabîlerinin gözden kaybolmalarına şahit olmaya başlamıştı artık. Fakat o bir yandan Allah’tan gelecek hicret emrini bekliyor ve öte yandan hicret eden Müslümanların esenliğini ve problemsiz olarak şehirden çıkmasını garanti etmeye çalışıyordu.

 

Kureyşliler Resulullah’ın (s.a.a) Mekke’den çıkıp Yesrib’e gitmesi ile ilgili olarak bin bir hesap yapıyorlardı. Çünkü Müslümanların Yesrib’de elleri güçlenmişti. Şimdi eğer sebatı, isabetli görüşlülüğü, tedbirliliği, güçlülüğü ve yiğitliği ile tanınan Hz. Peygamber (s.a.a) Yesrib’e hicret eden Müslümanlara katılırsa, genelde bütün müşriklerin ve özelde Kureyşlilerin başına büyük bir felâket çökecekti.

 

Kureyş kabilesinin şefleri Dâru’n-Nedve diye anılan toplantı evinde hemen bir toplantı düzenlemeyi kararlaştırdılar. Toplantının müzakere konusu, karşı karşıya kaldıkları çok yönlü tehlikeye çözüm aramaktı. İleri sürülen görüşler birbirinden farklı ve çelişkili oldu. Teklif edilen görüşler arasında Hz. Peygamber’i hapsetmek, zincirlerle bir yere bağlamak ve Mekke’den uzak bir çöl bölgesine sürmek gibi çözümler vardı. Fakat toplantıya katılanların ortak onayını ve beğenisini kazanan görüş, Hz. Peygamber’i öldürmek ve Haşimoğulları’nın kan bedeli ile ilgili isteklerinin önünü kesmek için kanını kabileler arasında dağıtmak şeklindeki öneri oldu.

 

Bu sırada ilâhî emir geldi. Hz. Peygamber’e (s.a.a) hemen harekete geçip Yesrib’e hicret etmesi direktifi veriliyordu. Bu direktif Resulullah’ın (s.a.a) büyük bir özlemle beklediği bir işaretti. Çünkü takva temellerine ve ilâhî ilkelere dayalı bir devlet kurup salih bir insan topluluğu oluşturma imkânı bulabileceği bir toprağa ayak basacaktı.

 

Müşrikler plânlarını tasarlayıp sağlamlaştırdıktan sonra vahyin görevli meleği Cebrail Resulullah’ın (s.a.a) yanına inerek müşrikler tarafından aleyhinde düzenlenen komployu ona haber verdi. Kendisine bu kanlı komployu anlatan şu ayeti okudu: “Hani kâfirler seni tutup bağlamaları veya öldürmeleri yahut (yurdundan) çıkarmaları için tuzak kurmuşlardı. Onlar (sana) tuzak kurarlarken Allah da (onlara) tuzak kuruyordu. Hiç şüphesiz Allah tuzak kuranların en iyisidir.”33

 

Hz. Peygamber (s.a.a), gaybî yardım elinin kendisini koruduğunu ve atacağı adımları doğrulttuğunu kesin olarak bildiği için hareket etmek için aceleci davranmadı, adımlarını rastgele atmadı. Tersine hareketlerini plâna bağladı, yapacağı her şeyi basiretle, akıllıca ve tam bir gizliliğe riayet ederek tasarladı.

 

Yesrib’e Hicret

 

Risalet hareketinin kemale ermesi ve peygamberlik misyonunun özlenen ilâhî hedeflerini gerçekleştirebilmesi için risaletin inanç sistemine kesin bir inançla bağlanmış, varlığını bu inanç sistemine adamış, sapmalardan koruyacak niteliklerle donanmış olmanın yanı sıra sürekli fedakârlığa hazır, iyilik yanlısı güçlerle ve unsurlarla desteklenmesi gerekiyordu.

 

İşte Ebu Talip oğlu Ali (a.s), sözünü ettiğimiz unsurun emsalsiz örneği idi. Resulullah (s.a.a) o tarihî günlerin birinde ona şöyle dedi: “Ey Ali, Kureyşliler bana tuzak kurmak ve beni öldürmek için bir araya geldiler. Rabbim ise bana kavmimin yurdunu terk etmemi vahyetti. Benim Hadramî hırkama bürünerek benim yatağımda uyu. Böylece benim yatağımda uyumanla izimi onlardan saklamış olacaksın. Buna karşı sen ne diyeceksin ve ne yapacaksın?”

 

Hz. Ali (a.s): “Eğer ben geceyi senin yatağında geçirirsem sen selâmete erecek misin?”diye sordu. Hz. Peygamber’in (s.a.a): “Evet.”demesi üzerine sevinçle gülümsedi ve secdeye varmak üzere yere kapanarak Hz. Peygamber’den (s.a.a) aldığı selâmeti ile ilgili haberden dolayı yüce Allah’a şükrederek şöyle dedi: “Aldığın emri yerine getir; gözüm, kulağım ve kalbimin özü sana feda olsun.”34

 

Hz. Peygamber (s.a.a) gece yarısından sonra Hz. Ali’yi yatağında bırakarak ve çevresini saran ilâhî desteğin himayesi ile evini saran müşrik güçlerin çemberini yararak evinden çıktı.

 

Allah’ın düşmanlarının sabahleyin Hz. Peygamber’in (s.a.a) evini basınca hayal kırıklıkları ne kadar da büyüktü! Ölüm kokusu saçan kılıçlarını sıyırmışlardı. Yüzleri kin saçıyordu. Başlarında Halid b. Velid vardı. İçeri girdiklerinde Hz. Ali (a.s) üstün bir şecaatle yattığı yerden ayağa fırladı. Bunu gören müşrik güçler geri dönüp kaçmaya başladı. Dehşete ve şaşkınlığa kapılmışlardı. Çünkü yüce Allah’ın onların çabalarını nasıl boşa çıkarıp Peygamberi’ni (s.a.a) kurtardığını gözleri ile görüyorlardı.

 

Gece olunca Hz. Peygamber’in (s.a.a) saklandığı yeri öğrenen Hz. Ali (a.s) ile Ebu Hale oğlu Hind onunla buluştular. Resul-i Ekrem (s.a.a), zimmetini koruması ve emanetlerini yerlerine vermesi hususundaki tavsiyelerini Hz. Ali’ye iletti. Zira o, Arapların emanetlerini kendisine teslim ettikleri bir kişi idi. Ayrıca Hz. Ali’ye kendisi ve Fatıma’lar için binek hayvanları satın alarak kendisine katılması yolunda emir verdi ve güven vermek amacıyla ona şöyle dedi:

 

“Ey Ali, onlar şu andan itibaren benim yanıma gelinceye kadar sana kötü bir şey yapamayacaklar. Herkesin gözü önünde açık bir şekilde emanetlerimi yerlerine ver. Sonra seni kızım Fatıma üzerine vekil ediyorum. Rabbimin de her ikinizin üzerine vekil ve koruyucunuz olmasını isterim.”35

 

Mağaraya sığınmasının üzerinden üç gün geçtikten sonra Kureyşlilerin kendisini aramayı durduklarını öğrenince, hiçbir sıkıntıya aldırış etmeksizin, Allah’ın yardımına sığınarak ve O’nun desteğine güvenerek hızlı bir şekilde Yesrib’e doğru yola çıktı.

 

Hz. Peygamber (s.a.a) Yesrib yakınlarındaki Kuba denen yere varınca, Yesrib’e hep birlikte girmek için, amcasının oğlu Ali b. Ebu Talip ile Fatıma’ları beklemek üzere orada birkaç gün mola verdi. O Yesrib ki, Hz. Peygamber gelecek diye sevinç ve neşe ile dalgalanıyordu.

 

Hz. Ali (a.s) yol yorgunluğundan ve yolculuğun tehlikelerinden bitkin durumda Hz. Peygamber’in (s.a.a) yanına vardı. Çünkü Kureyşliler Fatıma’lar ile birlikte Mekke’yi terk ettiğini öğrenince, peşlerine düşmüşlerdi. Resulullah yanına gelen Hz. Ali’yi kucakladı ve başına gelenler karşısında duyduğu üzüntüden dolayı gözleri yaşardı.36

 

Resulullah (s.a.a) birkaç gün Kuba’da kaldı. Oradayken yaptığı ilk iş putları kırmak oldu. Arkasından buranın adı ile anılan Müslümanların ilk mescidinin temelini attı. Sonra cumaya rastlayan bir gün Kuba’dan yola çıktı. Öğle namazı vakti Ranuna denen yere vardı. Burada İslâm tarihindeki ilk Cuma Namazı’nı kıldı.

 

Yesribli Müslümanlar süslenmiş ve silâhlarını kuşanmış olarak Resulullah’ı (s.a.a) karşılamaya çıktılar ve binek hayvanının etrafını sardılar. Herkes onu yakından görmek ve inanıp sevdiği bu adama doyasıya bakmak istiyordu.37

 

Hz. Peygamber (s.a.a) Yesrib şehrinikamet etmeye başlayınca oranın adını Tayyibe olarak değiştirdi. Resulullah’ın (s.a.a) Yesrib’e hicreti İslâm tarihinin başlangıcı sayıldı.

 

Mescidin Yapımı

 

Hz. Peygamber (s.a.a), Müslümanları ferdî yetiştirme aşamasından geçirdikten sonra Yesrib’e varması ile ilâhî yasaların ve hoşgörüye dayalı İslâm şeriatının hükümran olduğu bir devlet oluşturmayı plânlamaya başladı. Bunu İslâm uygarlığı oluşturma aşaması izleyecek ve bu İslâm uygarlığı devlet kurma aşaması sonrasında bütün insanlığı kapsamına alacaktı.

 

Bir İslâm devleti kurmanın önündeki başlıca engellerden biri, Arap Yarımadası toplumunda öteden beri egemen olan kabile düzeni idi. Bunun yanı sıra Müslümanların zayıflığı da mutlaka gerçekçi bir tedavi ile giderilmeli idi. Bu doğrultudaki ilk adım bir mescit yapmaktı. Bu mescit, çeşitli görevlerin gerçekleştirilme yeri ve devlet işlerini çekip çevirecek merkezî otoritenin üssü olacaktı.

 

Mescidin yeri belirlendi ve Müslümanlar mescidin inşa edilmesi ve gerektirdiği donanımın sağlanması için gayret ve özlem dolu ciddi bir çalışmaya giriştiler. Resulullah (s.a.a) bu çalışmalarda öncü, örnek ve Müslümanları harekete geçiren enerji kaynağı oldu. Bizzat kendisi taş ve kerpiç taşıma işine katıldı. Yapılan bu mescit, Müslümanların ibadet ve sosyal hayatlarında bir üs, fert ve toplumun eğitilme sürecinde aktif bir merkez oldu.

 

Muhacir İle Ensar Kardeşliği

 

Daha sonra Hz. Peygamber (s.a.a) yeni devlet kurma ve kabile yapısının özüne dokunmadan kabile düzeninin bazı değerlerine son verme yolunda başka bir adım attı. Sözünü ettiğimiz kabile düzeninin bazı değerlerini ortadan kaldırmak için Müslümanlarda ortaya çıkan iman hararetinden ve karşılıklı sevgiden yararlandı. Bunun için kan ve akrabalık taraftarlığı bağını aşarak inanç ve din bağını fertler arası ilişkilerin temeli yaptı. Bu bağlamda: “Allah için ikişer ikişer kardeş olun.”dedi. Arkasından Hz. Ali’nin elini tutarak: “Bu da benim kardeşimdir.”dedi.38

 

Böylece dünyanın önünde gelişmiş insanî hayat açısından yeni bir dönem açıldı. Çünkü Resulullah (s.a.a) bu kardeşlik ve inanca dayalı ilişkiler oluşturma uygulaması ile bu ümmetin sürekliliğinin ve imana dayalı aktifliğinin temelini atmış oluyordu.

 

Kıblenin Değişmesi

 

Hz. Peygamber (s.a.a) Mekke’de kaldığı süre boyunca namazlarında yönünü Beytu’l-Mukaddes’e doğru dönerdi. Medine’ye hicret edişinin on yedinci ayına kadar namazlarında yöneldiği bu yönü değiştirmedi. Sonra yüce Allah ona namazlarını Kâbe’ye yönelerek kılmasını emretti.

 

Askerî Çatışmanın Başlaması

 

Bu dönemde insanlara hükmeden, onlar üzerinde üstünlük kuran faktör, güçtü. Hz. Peygamber (s.a.a) ve Müslümanlar bu ortamda Medine’de meydana gelen nisbî istikrardan sonra Arap Yarımadası’nda, hatta Bizans ve Fars gibi Yarımada dışında etkili olan güçlere karşı İslâm risaletini yayma ve ilâhî direktiflere uygun bir uygarlık oluşturma konusundaki ısrarlarını pekiştirmek için harekete geçtiler. Müslümanların elinde başkalarının sahip olmadıkları uygarlık geliştirme araçları vardı. Onlar kendilerine özgü bir inancın ve düşünce sisteminin sahipleri, hakkın ve adaletin isteklileri, barışın ve güvenin yasallaştırıcıları, kılıcın ve savaşın ustaları idiler.

 

Resulullah’ın (s.a.a) beklentisine göre, Kureyş kabilesi ve Peygamber’e düşmanlık besleyen diğer güçler belli bir süre sonra bile olsa Müslümanları kökten yok etme girişimine başvuracaklardı. Ayrıca Kureyşliler saldırılarına ve zulümlerine devam ediyorlardı. Bunun yanı sıra Mekke Müslümanlarının mallarına el koyuyor ve evlerini yakıyorlardı.

 

İşte bu gerekçe ile Hz. Peygamber (s.a.a) seriyeleri görevlendirmeyi başlattı. Bunlar Müslümanların varlıklarını ve teslim olmadıklarını ilân etmek için hareket eden küçük birliklerdi. Silâhlarının ve teçhizatlarının basit ve sayılarının sınırlı olduğunu, sayılarının altmış kişiyi geçmediğini, savaşacakları ve destekleyecekleri yolunda Hz. Peygamber’e biat etmiş olan ensardan aralarında hiç kimsenin bulunmadığını ve hepsinin muhacirlerden oluştuğunu nazar-ı itibara aldığımız zaman şu gerçeği görürüz: Bu birlikler savaşmak için tertiplenmiş güçler değildi.

 

Böylece hicretin üzerinden yedi ay geçtikten sonra ilk seriye sefere çıktı. Otuz kişiden oluşan bu birliğin komutanı Hz. Peygamber’in (s.a.a) amcası Hamza idi. Bunu Ubeyde b. Haris’in komutasında sefere çıkan ikinci ve arkasından Sa’d b. Ebu Vakkas’ın başında bulunduğu üçüncü bir seriye izledi.

 

Hz. Peygamber (s.a.a) de hicretin ikinci yılının safer ayında bağlılarından oluşan bir birliğin başında Kureyş kervanlarının maksada ulaşmasını engellemek amacıyla yola çıktı. Fakat Ebva ve Bevad adları ile bilinen yerlere doğru yapılan bu seferinde iki taraf arasında çatışma meydana gelmedi.

 

Hz. Peygamber (s.a.a) bu askerî hareketlerinde akrabacılık ve intikam alma kavramı ile değil, cihat ve din uğruna fedakârlık kavramı ile yola çıktı. Ayrıca barış, sözleşme ve yasak aylarda savaşılmaması geleneklerine de saygı gösterdi.

 

Bedir Savaşı

 

Savaşmaya ilişkin ilâhî emrin inmesi ile, İslâm risaletinin şirk ve sapıklık güçleri arasındaki çatışma yeni bir aşamaya girdi. Muhacirlerin gönüllerinde, daha önce kendilerinden gasp edilmiş haklarının geri alınması konusunda ciddi bir arzu uyandı. Kureyşliler onların bu haklarını sadece tek Allah’a inandılar diye gasp etmişlerdi.

 

Hz. Peygamber (s.a.a) Zatu’l-Uşeyre Gazvesi’nde gözden kaybettikleri Kureyşlilerin Şam’a giden kervanlarını takibe aldı. O, bu gözetmeye hafif teçhizatlı ve az sayıda kişiden oluşan bir birlikle çıktı. Beklediği şey, Mekkelilerin çoğunluğunun büyük ticarî hisselerini taşıyan kervanla karşılaşmaktı. Hz. Peygamber’in (s.a.a) bu hareketi gizli kalmadı. Haberi Mekke’ye ve söz konusu kervanın komutanı olan Ebu Süfyan’a ulaştı. Ebu Süfyan bu haberi alınca, kafilenin yolunu Müslümanlara yakalanmaktan kurtulacak şekilde başka bir yöne çevirdi...

 

Haberi alan Kureyşliler paniğe kapılmış hâlde mallarını almak için harekete geçtiler. Kureyş kabilesi bu sefere, ağır silâh ve teçhizatla donanmış bin kişiye yakın bir birlikle çıktı. Kureyşliler Bedir suyu yakınlarına inerek savaşmak üzere saflarını düzenlediler. Üç yüz on üç kişiden oluşan Müslümanlar ise Kureyşlilerden önce savaş yerine gelmişlerdi.

 

Yüce Allah, Resulullah (s.a.a) ve Müslümanlar için zaferin ön imkânlarını ve sebeplerini hazırladı. Onların savaş yerine kolayca ulaşmalarını sağladı. Gönüllerine güven ve sükûnet duygusu doldurdu. Onlara düşmanlarına karşı zafer ve hak dini üstün getirmeyi vaat etti.

 

Müslümanlar, Hz. Peygamber’in etrafını sardılar. Onlar inanç uğruna fedakârlığa hazır olmanın en çarpıcı tablosunu ortaya koyuyorlardı. Ayrıca savaşın istemedikleri şekilde gelişmesi ihtimaline karşı alternatif plân üzerine düşünüyorlardı. Hz. Peygamber’e (s.a.a) komuta merkezi olarak bir gölgelik hazırladılar. Peygamber savaşı buradan gözetleyecekti. Kureyşlilerin durumu hakkında bilgi almak için bir haber alma birliği çıktı. Bu birlik Hz. Peygamber’e (s.a.a) getirdiği gerekli haberler ile döndü. Kureyşli savaşçıların sayısı dokuz yüz elli ile bin kişi arasında tahmin edildi.39

 

Resulullah (s.a.a) ayağa kalkarak Müslümanların saflarını düzenleyerek savaşta nasıl dizileceklerini belirledi. Büyük sancağı Hz. Ali’ye (a.s) verdi. Kureyşlilere birini göndererek geri dönmelerini teklif etti. Çünkü savaştan hoşlanmıyordu. Bu teklif müşrikler arasında görüş ayrılığına yol açtı. Kimi barış isteklisi olurken, kimi de saldırganlığın ısrarlısı oldu.

 

Resul-i Ekrem (s.a.a) Müslümanlara savaşın başlatıcıları olmamalarını emretti ve dua etmeye koyuldu. Şöyle diyordu: “Allah’ım, eğer bu cemaat yok olursa, artık sana hiçbir kulluk eden kalmayacak.”

 

Teke tek dövüşmek için öne çıkanlar öldürüldü. Arkasından iki ordu savaşa tutuştu. Resulullah (s.a.a) sürekli olarak Müslümanların gönüllerine cesaret ve kahramanlık aşılıyordu. Bir süre sonra Hz. Peygamber (s.a.a) avucuna kum tanecikleri doldurdu ve: “Yüzleri çirkinleşsin!”diyerek Kureyşlilerin yüzlerine doğru attı. Bütün Kureyşliler savaşmayı bırakarak gözlerini ovmaya mecbur kaldılar. Bu olay Kureyşlilerin bozguna uğramalarının sebebi oldu.

 

Savaşın Sonuçları

 

Bedir Savaşı, geride büyük sonuçlar bıraktı. Müşrikler her yandan hayal kırıklığı ve zilletle kuşatılmış olarak Mekke’ye doğru kaçtılar. Arkalarında yetmiş ölü, yetmiş esir ve çok sayıda savaş ganimeti bırakmışlardı... Muzaffer Müslümanların safları arasında savaş ganimetlerinin nasıl bölüşüleceği üzerinde görüş ayrılıkları görülmeye başladı. Hz. Peygamber bu konudaki görüşünü daha sonra açıklamak üzere ele geçen ganimetlerin bir yere toplanmasını emretti. Bu sırada ganimetlerin bölüştürülmesini düzenleyen ve humus ile ilgili hükümleri yasallaştıran Enfâl Suresi’nin ilâhî emri bildiren ayetleri indi.

 

Zafer ve açık fetih müjdesi Medine’ye doğru dalga dalga yayıldı. Yahudilerin ve münafıkların kalpleri endişe ve korku ile titredi. Zafer haberini yalanlamaya çalıştılar. Öte yandan Müslümanlar sevinç ve sürurla coşarak savaşın muzaffer önderi olan Hz. Peygamber’i (s.a.a) karşılamaya çıktılar.

 

Mekkeliler ise derin bir acıya gömülmüşlerdi... Şehrin havası üzerine hüzün çökmüştü. Yedikleri darbenin etkisi ile müşrikler kendilerinden geçmiş, akıllarını yitirmişlerdi. Mekke’nin bütün evleri ile çevresi mateme bürünmüştü.

 

Hz. Fatıma’nın Evlenmesi

 

Hz. Fatıma (a.s), Resulullah’ın (s.a.a) kalbinde yüksek bir konuma sahip idi. Çünkü Hz. Peygamber onun şahsında teselliyi, gönül okşamayı, Hz. Hatice’nin (a.s) bıraktığı hoş simayı ve gelecekteki temiz soyunu buluyordu. Hz. Fatıma (a.s), risaletin sıkıntılarını Hz. Peygamber (s.a.a) ile paylaştı ve bu sıkıntıları hafifletmek için çok çaba harcadı. Bu yüzden Hz. Peygamber, Hz. Fatıma için: “O, babasının anasıdır.”dedi.

 

Hz. Fatıma (a.s) nübüvvet evinde kadınlık çağına girince, nübüvvet kaynağından ve risalet pınarından beslenmiş bir genç kız olarak fazileti, İslâm’daki geçmişi, şerefi ve serveti ile tanınan Kureyş ileri gelenleri onu Hz. Peygamber’den (s.a.a) istediler. Hz. Peygamber bu teklifleri anlamlı sözlerle ve nazik bir şekilde reddederken: “Gökten gelecek emri bekliyorum.”derdi.40

 

Hz. Peygamber (s.a.a) Ali b. Ebu Talib’in (a.s) Hz. Fatıma’ya talip olması ile rahatladı. Hz. Ali’ye şöyle dedi: “Ey Ali, müjdeler olsun sana. Ben yeryüzünde onu seninle evlendirmeden önce yüce Allah onu seninle gökyüzünde evlendirdi. Sen gelmeden önce gökten bir melek inerek bana dedi ki: Ey Muhammed, Allah yeryüzüne bir kere baktı ve kulları arasından seni seçerek risaleti ile görevlendirdi. Sonra ikinci bir kere yeryüzüne baktı ve oradan sana bir kardeş, bir yardımcı, bir dost ve bir damat seçti. Kızın Fatıma’yı onunla evlendir. Gökteki melekler bu evliliği törenle kutladılar. Ey Muhammed, -yüce- Allah sana, yeryüzünde Ali’yi Fatıma ile evlendirmeni ve onlara dünyada ve ahirette temiz, soylu, arınmış, hayırlı ve faziletli iki evlâtları olacağı müjdesini vermeni emretmemi emretti.”41

 

Hz. Peygamber (s.a.a) kızı Hz. Fatıma’nın evliliğine, bütün ayrıntılarında son derece büyük bir önem verdi. Bu önemin bir göstergesi, zifaf gecesi bu eşler için yapmış olduğu duadır. O duada şöyle dedi: “Allah’ım, iki yakalarını bir arada tut; kalplerini uzlaştır, onları ve soylarından gelecek olanları nimet dolu cennetinin vârislerinden eyle. Onlara temiz, pak ve mübarek zürriyet nasip et, zürriyetlerini bereketli kıl ve onları senin emrin uyarınca insanları itaatine yönlendiren ve senin razı olduğun şeyleri emreden imamlar yap!”

 

Başka bir duasında da şöyle dedi: “Ey Rabbim, sen gönderdiğin her peygambere bir Ehlibeyt nasip ettin. Allah’ım, benim doğru yola iletici Ehlibeytimi de Ali’den ve Fatıma’dan karar kıl.” Sonra da şunları söyledi: “Allah sizi tertemiz kıldı ve soyunuzu tertemiz kıldı. Sizinle barışık olan ile ben de barışığım. Sizin ile savaşanla ben de savaştayım.”42

 

Uhud Savaşı43

 

Bedir Savaşı’nı izleyen günler Kureyşliler ve müşrikler için ağır oldu. Medine’de ise Hz. Peygamber (s.a.a) yeni Müslüman bireyleri eğitmeye ve devleti yapılandırmaya aralıksız devam ediyordu. Bu arada ilâhî ayetler birbiri peşi sıra iniyor ve bu inen ayetler insanın davranışlarını ve hayatlarını yasal ilkelere bağlarken Hz. Peygamber (s.a.a) gelen direktifleri açıklıyor, hükümleri uyguluyor ve herkesi Allah’a itaat etmeye yönlendiriyordu.

 

Diğer taraftan Mekke müşrikleri ile yandaşlarının kafalarında Müslümanlara karşı yeni bir savaşa girmenin sebepleri ve faktörleri yoğunlaşmaya başlamıştı. Böylece omuzlarına çöken Bedir hezimetinin kâbusunu dağıtmayı ve Bedir’de en büyük zarara uğramış olan Emevî ailesinin lideri Ebu Süfyan’ın körüklemeyi sürdürdüğü kinin ateşini dindirmeği hesap ediyorlardı.

 

Mekke’de bulunan Abdulmuttalip oğlu Abbas, Hz. Peygamber’e (s.a.a) derhal bir mektup yazarak Kureyşlilerin savaş için söz birliği ettiklerini; silâh, teçhizat ve asker hazırlığına giriştiklerini haber verdi. Bu mektup gizli yollardan Hz. Peygamber’e (s.a.a)ulaştı. Fakat Peygamber durum açıklık kazanıncaya ve savaş için gerekli hazırlıklar yapılıncaya kadar bu haberi Müslümanlardan sakladı.

 

Şirk ordusu, yürüyüşünü sürdürerek Medine’ye yaklaştı. Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.a) Enes ile Munis adlarındaki Fudale’nin iki oğlundan sonra düşmanın durumu hakkında bilgi almak üzere Hubab b. Munzir’i gizlice müşrik ordusunun yakınlarına gönderdi. Hubab’ın getirdiği haber ve düşmanla ilgili verdiği ayrıntılı bilgiler Abbas’ın mektubunda verilen bilgiler ve Fudale’nin iki oğlunun getirdiği haberlerle uyuşuyordu.

 

Resulullah (s.a.a) bir süre sonra Kureyşlilerin savaşmak için Medine’ye doğru geldiklerini açıkladı ve sahabîleri ile istişare etmeye girişti. Sahabîlerin görüşleri farklı oldu. Kimi Medine’de kalıp savunma yapmayı, kimi de düşmanı Medine dışında karşılamayı uygun gördü. Savaş plânını önceden belirlemek Hz. Peygamber (s.a.a) için zor değildi. Fakat o, Müslümanlara sorumluluklarını hissettirmeyi istiyordu. Müzakereler sonunda dışarı çıkıp düşmanı karşılamak ve onunla şehir dışında savaşmak şıkkı üzerinde ortak görüşe varıldı. Ardından Hz. Peygamber (s.a.a) bin Müslüman savaşçının başında sefere çıktı. Müşriklere karşı Yahudilerden yardım almayı reddetti. Bu kararının gerekçesini: “Şirk ehline karşı şirk ehlinden yardım istemeyin!”şeklindeki sözleriyle açıkladı.

 

Münafıklar, Müslümanlara karşı besledikleri kini saklamayı başaramadılar. Nitekim Abdullah b. Ubey üç yüz kişilik savaşçısı ile yarı yolda Resulullah’tan ayrıldı. Böylece Resulullah’ın yanında yedi yüz savaşçı kaldı. Oysa müşrik savaşçıların sayısı üç binden fazla idi. Uhud tepesinin eteğinde Hz. Peygamber (s.a.a), desteklenen zaferi garantiye bağlamak amacı ile sağlam bir yerleşme düzeni hazırladı...

 

Müşrikler savaşmak üzere saf tuttular. Savaş başlar başlamaz, çok bir zaman geçmeden müşrik güçler geri dönüp kaçmaya başladılar. Kadınları Müslümanların ellerine esir düşmek üzere idi.

 

Müslümanların zafer kazandığı gerçeği savaş alanında açık bir şekilde ortaya çıkmıştı. Fakat tam bu sırada şeytan bazı Müslüman okçuların kalplerine vesvese saldı. Hz. Peygamber (s.a.a) bu okçuları tepenin üzerindeki bir geçide yerleştirmiş ve kendilerine, kendisinden yeni bir emir almadıkça savaşın sonucu ne olursa olsun mevzilerini terk etmemelerini emretmişti. Fakat Resulullah’ın (s.a.a) bu emrini dinlemeyerek mevkilerini terk edip ganimet peşine düştüler. Bunun üzerine Halid b. Velid komutası altındaki müşrik güçler geri dönerek Resulullah’ın (s.a.a) terk edilmemesini emrettiği geçitten ikinci defa Müslüman güçlere karşı saldırıya geçtiler.

 

Müslümanlar bu yeni saldırı karşısında gafil avlandılar ve birlikleri dağıldı. Böylece bozguna uğramış Kureyş askerleri yeniden savaşmaya dönerek çok sayıda Müslümanı öldürdüler. Ardından da müşrikler tarafından Resulullah’ın (s.a.a) öldüğü haberi yayıldı. Hz. Ali’nin, Hamza b. Abdulmuttalib’in, Sehl b. Huneyf’in ve yerini terk etmeyerek savaş alanında kalan çok az sayıda savaşçının kahramanca direnişi olmasaydı, müşrik kıtalar Hz. Peygamber’e (s.a.a) ulaşmak üzere idi. Zira önde gelen sahabîler de dâhil olmak üzere Müslüman askerlerin geride kalan çoğunluğu mevzilerini terk edip kaçmıştı.44 Hatta bu önde gelen sahabîlerden biri İslâm’la ilgisini kesmeyi bile düşündü ve şöyle dedi: “Keşke, birini bulup Abdullah b. Ubeyy’e elçi göndersek de, o bize Ebu Süfyan’dan aman (can güvenliği belgesi) alsa!”45

 

Bu savaşta Hz. Peygamber’in (s.a.a) amcası Hamza b. Abdulmuttalip şehit oldu. Hz. Peygamber (s.a.a) de yüzünden isabet aldı ve alt çenesindeki iki azı dişi kırıldı. Ayrıca dudağı da yarıldı ve kan yüzüne aktı. Yüzündeki kanı silerken: “Kendilerini Allah’a davet ettiği hâlde Peygamberlerinin yüzünü kan ile boyayan bir kavim nasıl iflâh olabilir?”dedi. Ardından ok atmak için kullandığı yay parçalanıncaya kadar savaştı. Bir ara onu öldürmek için üzerine saldıran Ubeyy b. Halef’e mızrak darbesi indirdi ve Ubeyy bu darbeden aldığı yara sonucunda öldü.

 

Hz. Ali bu sırada benzeri görülmemiş bir kahramanlık gösterdi. Resulullah’a (s.a.a) doğru ilerleyen her düşman askerini geri püskürtüyor ve kılıcı ile yere seriyordu. Bunun üzerine Cebrail, Resulullah’ın (s.a.a) yanına inerek: “Ey Allah’ın Resulü, bu gerçek fedakârlıktır.”dedi. Hz. Peygamber’in (s.a.a): “O bendendir, ben de ondanım.”diye karşılık vermesi üzerine Cebrail: “Ben de sizdenim.”dedi. Bu sırada şöyle diyen bir ses işittiler: “Zülfikâr’dan başka kılıç ve Ali’den başka yiğit yoktur.”46 Resulullah (s.a.a) yanında kalan az sayıda Müslüman savaşçı ile birlikte Uhud tepesine çekildi. Böylece savaş duruldu.

 

-----------------------------------------------------------------------

30- es-Siretu’n-Nebeviyye, c.1, s.321; Tarih-i Yakubî, c.2, s.29; Biharu’l-Envar, c.18, s.412

31- Keşfu’l-Gumme, c.1, s.61; el-Müstedrek, Hâkim, c.2, s.622

32- es-Siretu’n-Nebeviyye, c.1, s.416; Tarih-i Taberî, c. 2, s.426

33- Enfâl, 3; el-Menakıb, c.1, s.182

34- İhkaku’l-Hakk, c.3, s.23–45. Yine bk. Müsned, Ahmed b. Hanbel, c.1, s.331, Mısır basımı, birinci baskı; Tefsir-i Taberî, c.9, s.140, el-Meymeniyye-Mısır basımı; el-Müstedrek, Hâkim, c.3, s.4, Haydarabat Deken basımı.

35- A’yanu’ş-Şia, c.1, s.237

36- el-Kâmil Fi’t-Tarih, c.2, s.106

37- Hz. Peygamber (s.a.a) rebiyülevvel ayının on ikinci günü Yesrib’e vardı.

38- es-Siretu’n-Nebeviyye, c.1, s.504

39- el-Meğazî, c.1, s.50

40- Kazirunî el-Yemanî’nin el-Munteka adlı eserinden naklen Hayatu’n-Nebiyy ve Siretuhu, c.1, s.309

41- Keşfu’l-Gumme, c.1, s.356–358

42- Keşfu’l-Gumme, c.1, s.362; Menakıb-u Âl-i Ebi Talip, c.3, s.355

43- Uhud Savaşı, hicretin üçüncü yılının şevval ayında vuku bulmuştur.

44- el-Meğazî, c.1, 237; es-Siretu’n-Nebeviyye, c.2, s. 83; Şerh-u Nehci’l-Belâga, c.15, s.20

45- Biharu’l-Envar, c.20, s.27. Kur’ân-ı Kerim’in Âl-i İm-rân Suresi’nde yer alan birkaç ayette bu savaşın ayrıntıları ile Müslümanların savaşla ilgili duyguları anlatılmaktadır. Âl-i İmrân, 121–180

46- Tarih-i Taberî, c.3, s.116; Mecmau’z-Zevaid, c.6, s.114; Biharu’l-Envar, c.20, s.71

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler