11 Aralık 2019 Çarşamba Saat:
14:22
12-03-2013
  

şia'nın Sahabe Hakkındaki Görüşü

İkiyüzlüler ve kalplerinde hastalık olanlar, "Allah ve Peygamberi bize sadece kuru vaatlerde bulundular." diyorlardı...

Facebook da Paylaş


 

Ehlader Araştırma Bölümü

 

 

şia'ya göre Hz. Peygamber'i (s.a.a) görme ve onunla birlikte olma şerefine nail olan kimseler, birkaç kısma ayrılmaktadır. Biz, bu kısımları açıklamaya geçmeden önce "sahabî" kavramının kısa bir tanımını yapmanın uygun olacağını düşünüyoruz.
 

Hz. Peygamber'in sahabîsi hakkında çeşitli tanımlar yapılmıştır ki, aşağıda onlardan bazısına değiniyoruz:
 

1- Said b. Müseyyib şöyle diyor:
 

"Sahabî, bir veya iki yıl Peygamber ile birlikte olan ve onunla birlikte bir veya iki savaşa katılan ve savaşan kimse demektir." (1)
 

2- Vakıdî şöyle diyor:
 

"Âlimlere göre, bir saatliğine olsa bile Peygamber'i gören, İslâm'a iman eden, din üzerinde düşünüp ona gönül veren kimse, Peygamber'in ashabından sayılır." (2)
 

3- Muhammed b. İsmail Buharî şöyle diyor:
 

"Müslümanlardan Peygamber ile birlikte olan veya onu gören herkes, Peygamber'in ashabından sayılır." (3)
 

4- Ahmed b. Hanbel şöyle diyor:
 

"Her kim bir ay veya bir gün veya bir saat Peygamber ile birlikte olmuş veya Peygamber'i görmüş ise, ashaptan sayılır." (4)
 

Ehlisünnet âlimleri arasında "sahabenin adaleti" kesin bir ilke olarak kabul edilmiştir ve Hz. Peygamber ile birlikte olan herkesi adil kabul etmiştir. (5)
 

Biz, Kur'ân'ın aydınlatıcı ayetleri ışığında bu görüşü incelemeye, daha sonra şia'nın bu konudaki vahiy mantığından kaynaklanan görüşünü açıklamaya çalışacağız. Tarih, Hz. Peygamber'in sahabîsi olarak on iki binden fazla kişinin adını kaydetmiştir. Bunlar arasında çok çeşitli simalar mevcuttur. şüphesiz, Hz. Peygamber ile birlikte olmak, çok büyük bir şereftir ki bu insanlara nasip olmuştur ve İslâm ümmeti her zaman onlara saygı gözüyle bakmıştır. çünkü onlar, İslâm dininin öncüleri olmuşlar ve tarihte ilk kez İslâm'ın izzet ve şeref bayrağını dalgalandırmışlardır. Kur'ân-ı Kerim de, bu öncü bayraktarları övmüş ve şöyle buyurmuştur:
 

"Sizden, fetihten önce malını harcayan ve savaşanlar, (ötekilerle) eşit değildir. Onların derecesi, (fetihten) sonra malını harcayan ve savaşanlardan daha büyüktür." (6)
 

Fakat itiraf etmek gerekir ki Allah Resulü ile birlikte olmak, insanların mahiyetini değiştiren ve hepsini ömrünün sonuna kadar sigortalayan ve adil kimseler kılan bir simya da değildir.

Bu meseleyi aydınlığa kavuşturmak için her şeyden önce bütün Müslümanların, hakkında ittifak ettiği Kurân'a yönelmemiz ve meselenin halli için bu semavî kitaptan yardım dilememiz gerekir:

 

Kur'ân Açısından Sahabî
 

Kur'ân'a göre Hz. Peygamber'in huzuruna varma şerefini elde eden ve Hz. Peygamber ile birlikte bulunan kimseler iki kısımdır:
 

Birinci Grup
 

Hz. Peygamber (s.a.a) ile birlikte olan bu grup, Kur'ân ayetlerinde övülen, methedilen ve İslâm'ın şevket ve devletinin temelini atan kimseler olarak anılan kimselerden oluşur. Bu grup hakkında Allah'ın kitabı'nda yer alan bazı ayetleri zikrediyoruz:
 

1- İlk çncüler
 

"Muhacirler ve ensardan İslâm'a ilkin i-man edip başkalarından öne geçenler ile, güzellikle onlara uyanlardan Allah hoşnut olmuştur, onlar da Allah'tan hoşnut olmuşlardır. Allah onlara, içinde temelli ve ebedî kalacakları, altlarından ırmaklar akan cennetler hazırlamıştır. İşte büyük kurtuluş budur." (7)
 

2- Ağacın Altında Biat Edenler
 

"Andolsun ki Allah, ağaç altında sana biat ederlerken müminlerden hoşnut olmuştur. Gönüllerinde olanı da bilmiş, içlerine rahatlık vermiş ve onları yakın bir fetih ile ödüllendirmiştir." (8)
 

3- Muhacirler
 

"(Allah'ın, Resulü'ne geri döndürdüğü bu mallardan Allah'ın payına düşen hisse) yurtlarından ve mallarından edilmiş olan, Allah'ın fazlı ve hoşnutluğunu arayan, Allah'a ve Resulü'ne yardım eden muhacir fakirler içindir. Doğru olanlar, onlardır." (9)
 

4- Fetih Ashabı
 

"Muhammed, Allah'ın elçisidir. Onunla beraber olanlar, kâfirlere karşı sert, kendi aralarında merhametlidirler. Onları rükûa varır, secde eder ve Allah'ın fazlını ve hoşnutluğunu arar görürsün. Onlar, yüzlerindeki secde izi ile tanınırlar." (10)
 

İkinci Grup
 

Hz. Peygamber ile birlikte olan diğer grup ise iki yüzlü ve hasta kalpli kimselerden oluşur. Kur'ân-ı Kerim, bu tür sözde sahabîlerin mahiyetini ifşa ederek, Hz. Peygamber'i onlara karşı uyarmıştır. Burada bu gruptan birkaç örnek vermek istiyoruz:
 

1- Tanınmış Münafıklar
 

"İkiyüzlüler sana gelince, 'şahadet ederiz ki sen, Allah'ın elçisisin.' derler. Allah biliyor ki sen, O'nun elçisisin. Fakat Allah görüyor ki, ikiyüzlüler yalan söylüyorlar." (11)

2- Tanınmamış Münafıklar

 

"çevrenizdeki bedevîler ve Medineliler içinde ikiyüzlüler vardır. İkiyüzlülük, onların karakteri olmuştur. Sen onları bilmezsin; onları ancak biz biliriz..." (12)
 

3- Hasta Kalpliler
 

"İkiyüzlüler ve kalplerinde hastalık olanlar, 'Allah ve Peygamberi bize sadece kuru vaatlerde bulundular.' diyorlardı." (13)
 

4- Günahkârlar
 

"(çevrenizdeki bedevîler ve Medinelilerden) suçlarını itiraf eden bir başka kısmı da, iyi işlerle kötü işleri birbirine karıştırmışlar. (İyi işlerinin yanında kötü işler de işlemişler.) Umulur ki Allah onların tövbesini kabul eder; O bağışlayandır, merhamet edendir." (14)
 

Kur'ân-ı Kerim'deki bu ayetlerin yanında Hz. Peygamber'den de sahabeden bazılarını kapsayan çok sayıda hadis nakledilmiştir. Burada örnek olarak onlardan ikisini aktarıyoruz:
 

1- Ebu Hâzim, Sehl b. Sa'd'dan Hz. Peygamber'in (s.a.v) şöyle buyurduğunu nakletmiştir:
 

"Ben, Kevser Havuzu'nun başında sizleri bekleyeceğim. Oraya gelen, ondan içer. Ondan içen, bir daha asla susamaz. Bazıları da orada bana gelirler ki, ben onları tanırım, onlar da beni tanırlar. Fakat sonra onlarla benim arama engel girer, bana ulaşamazlar."
 

Ebu Hâzim diyor ki:
 

"Ben bu hadisi okurken, Nu'man b. Ebî Ayyaş onu işitti ve şöyle dedi: 'Sehl'den böyle mi duydun?' Ben, 'Evet' dedim. Nu'man dedi ki: 'Ben, Ebu Said-i Hudrî'nin bu hadisi şu ilâve ile naklettiğine tanığım: 'Ben derim ki: Onlar bendendirler.' Bana denir ki: 'Sen, bunların senden sonra neler yaptığını biliyor musun!' Bunun üzerine ben derim ki: Benden sonra (Allah'ın dini) değiştiren kimseler Allah'ın rahmetinden uzak olsun, uzak olsun!." (15)
 

Hz. Peygamber'in, "Ben onları tanırım, onlar da beni tanırlar." cümlesiyle, "Benden sonra (Allah'ın dinini) değiştiren kimseler" ifadesinden, bu kimselerin, bir müddet kendisiyle birlikte olan ashabı olduğu anlaşılmaktadır. (Bu hadisi, Buharî ve Müslim de rivayet etmişlerdir.)
 

Yine Buharî ve Müslim, Hz. Peygamber'in şöyle buyurduğunu rivayet etmişlerdir:
 

"Kıyamet günü ashabımdan bir grup (veya ümmetimden bir grup diye buyurdu) yanıma gelirler. Fakat onlar Kevser Havuzu'ndan uzaklaştırılırlar. Ben, 'Allahım, bunlar
benim ashabımdır!' derim. Allah, 'Sen, onların senden sonra yaptıklarını bilmiyorsun! Onlar, o ilk hâllerine (cahiliye dönemine) geri döndüler.' buyurur." (16)

 

Sonuç
 

Kur'ân ayetleri ve Hz. Peygamber'in sünneti, açık bir şekilde şu gerçeği gözler önüne sermektedir: Ashap ve Hz. Peygamber ile birlikte olma şerefine nail olan kimselerin tümü, aynı derecede ve aynı seviyede değillerdi. Onların bir kısmı yaptıkları değerli hizmetlerle, İslâm fidanının kök salıp dal-budak atmasına katkıda bulunan temiz, takvalı ve şerefli insanlar iken, diğer bir kısımı, daha ilk baştan ikiyüzlülük yapan hasta kalpli ve günahkâr kimselerdi.17
 

Böylece şia'nın, Hz. Peygamber'in ashabı hakkındaki görüşünün, Allah'ın Kitabı ve Peygamber'in sünnetinden kaynaklanan bir görüş olduğu ortaya çıkmaktadır.

 

Kaynaklar

 

1- çsd'ül-Gabe, c.1, s.11- 12, Mısır basımı

2- age.

3- age.

4- age.

5- el-İstiab fi Esmai'l-Ashab, c.1, s.2, el-İsabe'nin hamişinde, çs-d'ül-Gabe, c.1, s.3,

6- Hadîd, 10

7- Tevbe, 100

8- Fetih, 18

9- Haşr, 8

10- Fetih, 29

11- Münâfıkûn Suresi 1. ayetten son ayete kadar

12- Tevbe, 101

13- Ahzâb, 121

14- Tevbe, 102

15- İbn-i Esir, Cami'ul-Usul, c.11, Kitab'ul-Havz fi Vurud'in-Nasi Aleyh, s.120, hadis: 7972.

16- İbn-i Esir, Cami'ul-Usul, c.11, s.120, hadis: 7993.

17- Daha fazla bilgi için Kur'ân-ı Kerim'in Münafıkûn Suresi'ne müracaat ediniz.

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler