06 Temmuz 2022 Çarşamba Saat:
21:55
02-06-2022
  

Çocuk Yetiştirme Yöntemleri

ÇOCUĞUMUZU NASIL EĞİTMELİYİZ? Çeviri: Celil Zengin

Facebook da Paylaş

 

 

 

 

 

 

Ehlader Araştırma Bölümü

 
 
 
Dr. Mehdi Hadi
Dr. S. Ali Musavi Baruk
Çeviri: Celil Zengin

 

 

Ebeveynler davranış şekillerine göre üç gruba ayrılırlar. Ebeveynlerin çocuk yetiştirme metotlarına yöntem denir.

 

1- Müsamahakâr (Duyarsız) Ebeveyn: Müsamahakâr Çocuk Yetiştirme Yöntemi:

 

Müsamahakâr ebeveynler tarafından yönetilen bir ailede, çocukları ile samimi ve sevgi dolu bir ilişki içinde olurlar, ancak onlara yol gösterici olmazlar ve çocuklarından disiplinli olmalarını beklemezler.

 

Bu ebeveynler sorumsuz bir şekilde çocuklarını ihmal ederek serbest bırakır ve çocuğun inatçılığına tahammülleri olmadığı için de çocuğun ihtiyaçlarını hemen karşılarlar. Bu çocuk yetiştirme yöntemi, çocuğun kuralsız bir şekilde yetişmesine neden olur ve çocuklar tüm isteklerinin yerine getirilmesi gerektiği algısına kapılırlar.

 

Böyle bir ailede çocuklar sıcak ve duygusal karşılanır ve yetişkinler kendilerini çocuk için bir sığınak olarak görürler. Lakin çocuğun davranışlarını şekillendirmek için sorumlu davranmazlar. Çocuğa sınır koymaz ve problem çözme sürecinde ona yardımcı olmazlar. Çocuğun önemli hatalarını görmezden gelerek çocuktan çok az talepte bulunurlar ve onlara nadiren sorumluluk alma fırsatı verirler. Çocuğa birçok hediye ve ayrıcalık verirler, ancak temel ihtiyaçlarına dikkat etmezler. Çocuk böyle bir ortamda donuk ve kayıtsızdır; girişimciliğini ve motivasyonunu kaybeder.

 

Müsamahakâr ebeveynler, çocuğun uygunsuz davrandığı durumlarda, sevme veya sevmeme gibi meşhur tekniği kullanırlar: "Başkalarını inciten bir çocuktan asla hoşlanmam!"

 

Ne yazık ki bu yöntemle büyüyen çocuklar, çok az oranda disiplinli olur. Aynı şekilde sosyal açıdan uygun ve uygun olmayan davranışları tanımakta zayıftırlar. İnsan ilişkilerini şekillendirmede pasif olurlar ve toplumsal ilişkiler geliştiremezler. Ayrıca bunlara ek olarak ilişkilerin etkisi zihinlerinde belirsiz olduğu için empati duygusu geliştiremezler.

 

Kuralın az olduğu duyarsız çocuk yetiştirme yönteminde; sınırlara uyulmaz ve çocuğa kaba davranma izni verildiği için ebeveynlerin otoritesi ortadan kalkar.

 

2- Otoriter Ebeveyn: Otoriter Çocuk Yetiştirme Yöntemi

 

Otoriter bir ailede büyüyen çocuklara ebeveynler aşırı kontrol uygulayarak, aralarında soğuk, kayıtsız veya reddedici bir ilişki oluşmasına neden olurlar. Genellikle bu çocuklar özgüvenleri olmadığı için grup çalışmasına katılmaz ve yaratıcı olmadıkları için de sorumluluk almayı reddederler.

 

Bedensel cezalandırma, açıklama yapılmadan doğrudan talimatlar, tehdit ve yoksun bırakma gibi otoriter ebeveynlik yöntemlerini kullanan ebeveynler, çocuklarının saldırgan olma olasılığını artırmaktadır.

 

Otoriter ebeveynlerin zarar veren katı tutumlarından bir örnek:

 

Çocuğa sürekli şöyle serzenişte bulunulur: "Neden bunu yaptın?", "Artık temiz kıyafetin yok.", "Sana daha kaç kez söylemem gerekiyor?" vb ...

 

Çocuğunuzla konuşun. Bu eleştirilerin sıklığı fazla olursa, çocuğunuz umursamaz bir birey olmadan önce bu sizin haddinden fazla katı olduğunuzun bir işaretidir. Kendinizin ve çocuğunuzun rahatı için bu davranışın dozunu biraz azaltın. Örneğin, çocuğunuzun yaptıklarının bazılarını görmezden gelin.

 

3- Güçlü Ebeveyn; Muktedir Çocuk Yetiştirme Yöntemi

 

Muktedir (iktidar, güç sahibi) yöntemde, güçlü bir aile hem güce (kurala) hem de nezakete (esnekliğe) sahiptir.

 

Güçlü ebeveynler tarafından yönetilen bir ailede, anne baba dengeli bir kontrole sahipken, aynı zamanda çocukları ile sıcak ve samimi bir ilişki içindedirler ve gerekli zamanlarda onlara rehberlik ederler. Çocuk yetiştirmenin en iyi yöntemi ve en iyi aile tipi, muktedir aile tipidir.

 

Bu ebeveynler söz ve eylemlerinde kararlıdırlar. Bir şeyi sebepsiz yapmazlar ve bir şeyi yapmak istediklerinde onu kararlı bir şekilde yaparlar. Ya da tam aksine, mantıklı bir sebep yoksa kesinlikle onu yapmaktan kaçınır ve çocuğun isteklerine boyun eğmezler. Kararlı oldukları kadar, samimi ve sevgi doludurlar. Çocuğun isteklerine dengeli bir şekilde yaklaşırlar ve çocuğu susturmak için tüm isteklerini kabul etmekten sakınırlar.

 

Bu ebeveynlerin çocukları, anne babadan çok fazla sevgi ve yakınlık görmelerine rağmen şımarık olmazlar.

 

Güçlü aile yönteminde, çocuk yeterince ilgi ve sevgi görür. Çocuk ile ebeveyn arasında güçlü duygusal bir bağ vardır; hem ebeveynler çocukların davranışları üzerinde zamanlı kontrole sahiptirler ve hem de evde düzeni sağlayabilirler. Bu ebeveyn yönteminde sınırlar gözetilir ve çocuklar ebeveynlerin özel alanına girmezler, zira aile içinde uygunsuz davranışlarda bulunurlarsa, kendileri için sorun ve sonuçları olacağını bilirler.

 

I. Bölümün Sonu

Facebook da Paylaş
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
Kategorideki Diğer Haberler